Поддержать команду Зеркала
Беларусы на войне
  1. Жителя Могилева, которого обвинили в нападении на сотрудников ГУБОПиК, будут судить по расстрельной статье
  2. Проверки и разборки между владельцами. В Минске признали банкротом частный медцентр
  3. Чиновники собираются ввести изменение по валюте. Совет Республики утвердил новшество, на очереди — Лукашенко
  4. Политэмигрантка поехала в отпуск в Венесуэлу — и была задержана полицией. Рассказываем, что было дальше и какой беларуска увидела страну
  5. Через несколько месяцев появится существенное изменение по пенсиям. Надо совершить одно важное действие, чтобы не остаться без этих денег
  6. В списке политиков, которые поздравили Лукашенко с «победой» на выборах, появились новые фамилии
  7. В Вашингтоне пассажирский самолет столкнулся с военным вертолетом, оба упали в реку. Есть погибшие
  8. Лукашенко подписал указ, о котором чиновники «забыли», но документ затрагивает практически каждого жителя страны
  9. Генпрокуратура Литвы отправила неоднозначное письмо по поводу паспорта Новой Беларуси. Оно оказалось в распоряжении «Зеркала»
  10. Холода возвращаются, и не в одиночку. Синоптики — о погоде в первые выходные февраля
  11. «Отомстить за этого самого Васю». Пропагандист признал, что вторгшиеся в Украину россияне убивают и пытают людей, и разгневал Бондареву
  12. Новшества по ЕРИП и пенсиям, судьба тарифов ЖКУ и дешевая мобильная связь. Подборка важных изменений, которые еще ожидают нас в 2025-м
  13. Путин нашел причину, по которой, по его мнению, невозможны мирные переговоры, и постоянно говорит об этом. Что стоит за его словами — ISW
  14. «Быстрее бы все это закончилось». Поговорили с рабочим беларусского завода, помогающего России делать снаряды для «Градов»


Беларускія кампаніі працягваюць выводзіць з краіны свой капітал, супрацоўнікаў і прадукт. У адной толькі Польшчы за апошнія два гады беларусы адчынілі больш за паўтары тысячы кампаній. Прычым толькі за чэрвень гэтага года ў суседняй краіне з’явілiся 254 такія бізнесы. Эканамісты Офіса Святланы Ціханоўскай і Асацыяцыі беларускага бізнесу за мяжой (АВВА) ацанілі маштаб рэлакацыі беларускага бізнесу ў Еўрасаюз.

У ЕС расце колькасць кампаній з беларускім капіталам, а ў нашай краіне — скарачаецца

Пасля 2020 года пачаўся, а ў 2022-м паскорыўся працэс рэлакацыі часткі бізнесу з Беларусі ў іншыя краіны — часцей за ўсё суседнія еўрапейскія ці Украіну. У самой Беларусі колькасць бізнесу тым часам скарачаецца. У студзені-чэрвені 2022 года ў Беларусі зачыніліся 5779 малых і сярэдніх юрыдычных асоб і індывідуальных прадпрымальнікаў (-1,6%).

Скарачэнне бізнесу пачалося ў сакавіку 2021 года, з таго часу ў Беларусі знікла 9353 суб’ектаў малога і сярэдняга бізнесу і індывідуальных прадпрымальнікаў (-2,5%). Для параўнання: за ўвесь 2020 год іх колькасць павялічылася на 10265 (+2,8%). Скарачэнне бізнес-актыўнасці ў Беларусі можа мець нават большы маштаб, лічаць аўтары даследавання, паколькі з-за складанага працэсу ліквідацыі фірмы ў Беларусі часта не ліквідуюцца, а застаюцца без фактычнай дзейнасці альбо працяглы час знаходзяцца ў стадыі ліквідацыі.

Даследаванне праводзілася напярэдадні Belarusian Business Forum, які пройдзе ў Варшаве 19−20 верасня, каб выявiць тэндэнцыi ў працэсе рэлакацыі і развіцці беларускага бізнесу ў краінах ЕС.

Паводле ацэнак спецыялістаў эканамічнай каманды Офіса Святланы Ціханоўскай і Асацыяцыі беларускага бізнесу за мяжой (АВВА), са жніўня 2020 года да канца чэрвеня 2022 года ў Еўрапейскім саюзе было зарэгістравана болей за 2000 кампаній з беларускім капіталам. Больш за палову з іх былі звязаныя з поўнай альбо частковай рэлакацыяй бізнесу з Беларусі ў краіны ЕС.

Пераважная колькасць новых кампаній (1639 ці 80%) былі зарэгістраваныя ў Польшчы, каля 200 (10%) з’явілася ў Літве, яшчэ 10% — у іншых краінах Еўрасаюза. Па дадзеных даследавання, пераважная большасць з іх — гэта прадстаўнікі малога і сярэдняга бізнесу, які займаецца паслугамі.

Вайна ва Украіне і новыя санкцыі ў дачыненні да Беларусі паскорылі працэс адтоку бізнесу і прадпрымальнікаў, таму колькасць беларускіх кампаній у ЕС працягвае імкліва расці. Напрыклад, толькі ў чэрвені ў Польшчы былі зарэгістраваныя 254 кампаніі.

Эфекты адтоку кампаній і кадраў Беларусь адчуе толькі з часам

Рэлакацыя не заўсёды адбываецца як пераезд існай кампаніі. Часта гэта міграцыя індывідуальных прадпрымальнікаў, якія замарозілі альбо згарнулі сваю дзейнасць у Беларусі і ствараюць новыя бізнесы ў краінах ЕС. Сюды ж можна аднесці пераезд стартапаў на розных этапах іх развіцця. Эканамісты ацанілі, што колькасць беларускіх індывідуальных прадпрымальнікаў і стартапаў з беларускімі каранямі ў ЕС са жніўня 2020 года па чэрвень 2022-га павялічылася прыкладна на 2000 адзінак.

Такім чынам, амаль за два гады сукупны патэнцыял дзелавой супольнасці Беларусі ў ЕС павялічыўся прыкладна на 4000 адзінак рознага маштабу і арганізацыйна-прававой формы. Цi шмат гэта? Калі параўнаць з агульнай колькасцю прыватных фірмаў і прадпрымальнікаў, што дзейнічаюць у Беларусі, то гэта зусім мала, каля 1%. Беларускі бюджэт пакуль не адчувае страту ад тых, хто з’ехаў, бо і прадпрымальнікі, і малыя, і сярэднія фірмы сёлета за паўгода заплацілі столькі ж падаткаў, як і год таму. А агулам у 2021 годзе яны заплацілі падаткаў нават болей, чым у 2020 годзе.

Праблема ў тым, што тэмп росту колькасці беларускага бізнесу ў ЕС застаецца высокім, то-бок за ўвесь 2022 год колькасць беларускіх кампаній і прадпрымальнікаў у Еўропе істотна вырасце, прагназуюць аналiтыкi. Насцярожвае таксама тое, што разам з рэлакацыяй бізнесу з Беларусі з’язджаюць высокакваліфікаваныя працаўнікі, адметныя прафесіяналы, менеджары ды ўласнікі бізнесу. Эфекты адтоку кадраў Беларусь адчуе толькі з часам, між іншым праз памяншэнне прыватных інвестыцый і памяншэнне інавацыйных тавараў са знакам «Зроблена ў Беларусі».